Retinol ve retinoid arasındaki fark nedir?
Retinoid, A vitamini türevlerinin genel adıdır. Retinol reçetesiz ürünlerde bulunan daha hafif bir formdur; tretinoin gibi reçeteli formlar ise daha güçlüdür.
Cilt retinolü önce retinaldehite, sonra aktif forma çevirir; bu nedenle etkisi daha yavaş ve genellikle daha yumuşaktır. Reçeteli retinoidler doğrudan etkili olduğundan tahriş olasılığı da daha yüksektir ve hekim izlemi gerektirir.
Ürün etiketlerinde yüzdeler ve formül farklılıkları bulunur; daha yüksek oran her zaman daha uygun anlamına gelmez. Cilt tipi ve hassasiyet belirleyicidir.
Retinoidler cilde ne yapabilir?
Hücre yenilenmesini ve kolajen sentezini destekleyebilir, gözenek tıkanıklığını ve akne eğilimini azaltabilir, ince çizgi ve lekelerin görünümünü yumuşatabilir.
Etki genellikle haftalar ile aylar sürede ortaya çıkar; ilk haftalarda cilt tepki verebilir. Sonuçlar kişiye göre değişir ve düzenli güneş koruması olmadan beklenen yarar azalır.
Akne sonrası lekeler ve fotoyaşlanma için sık bahsedilen bir içeriktir. Daha ayrıntılı bilgi için akne ve cilt yaşlanması sayfalarına bakılabilir.
Nasıl başlanır, yan etkileri nasıl yönetilir?
Düşük sıklıkla, haftada birkaç akşam ve nemlendiriciyle birlikte başlanması yaygın bir yaklaşımdır. Tahriş durumunda sıklık azaltılır ve hekime danışılır.
Genellikle akşam, temiz ve kuru cilde ince bir tabaka uygulanır; göz ve dudak çevresinden kaçınılır. Aynı anda peeling asitleri, güçlü eksfoliyanlar ya da cildi tahriş eden başka aktifler kullanmak tahrişi artırabilir.
Belirgin yanma, şişme, yaygın kızarıklık ya da alerji düşündüren bir belirti olursa ürün bırakılıp hekime başvurulmalıdır. Komplikasyonlarda kendi kendine tedavi önerilmez.
Kimler kullanmamalı, nelere dikkat edilmeli?
Hamilelik, emzirme ve hamilelik planlayanlar kullanmamalıdır. Aktif egzama, açık yara ve son dönemde isotretinoin kullanımı gibi durumlarda hekime danışılmalıdır.
Retinoidler cildi güneşe karşı daha hassas hale getirebilir. Gündüz geniş spektrumlu güneş koruyucu kullanımı ve solaryumdan kaçınma gerekir. Lazer, peeling veya benzeri bir işlem planlıyorsanız hekiminize retinoid kullandığınızı mutlaka bildirin; işlem öncesi bir süre ara verilmesi gündeme gelebilir.
Hangi ürünün ve hangi gücün size uygun olduğuna hekim ya da dermatolog karar verir. Bu sayfada doz ya da protokol verilmemiştir.
Sık sorulan sorular
Retinol hamilelikte kullanılır mı?
Hayır, hamilelikte ve emzirmede kullanılması önerilmez. Hamile kalmayı planlıyorsanız da hekiminize danışın.
Retinol sabah kullanılabilir mi?
Çoğu ürün akşam kullanılır çünkü ışığa duyarlılık artabilir. Sabah mutlaka güneş koruyucu kullanılmalıdır.
Retinol ne kadar sürede etki eder?
Etkiler genellikle haftalar ve aylar içinde görülür; kişiden kişiye değişir ve belirli bir süre vaat edilemez.
Retinol ile C vitamini birlikte kullanılabilir mi?
Genellikle biri sabah, diğeri akşam tercih edilir. Hassas ciltlerde birlikte kullanım tahrişe yol açabilir.
Kaynaklar (5)
- American Academy of Dermatology: Retinoid or retinol?
- U.S. FDA (DailyMed, NLM): REFISSA- tretinoin cream (Prescribing Information)
- European Commission, Scientific Committee on Consumer Safety (SCCS): Revision of the scientific Opinion (SCCS/1576/16) on vitamin A (Retinol, Retinyl Acetate, Retinyl Palmitate), SCCS/1639/21 (2022)
- Clinical Interventions in Aging: Retinoids in the treatment of skin aging: an overview of clinical efficacy and safety (2006)
- Plastic and Reconstructive Surgery: Reversal of Skin Aging with Topical Retinoids (2014)
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel hekim değerlendirmesinin yerine geçmez.