Rozasea nedir ve nasıl anlaşılır?
Yüzün orta bölgesinde, yani yanak, burun ve alında yineleyen kızarıklık, sıcak basması hissi ve bazen küçük kırmızı kabarcıklar rozaseayı düşündürür. Kesin tanıyı hekim koyar.
Bazı kişilerde ince damarlar görünür hale gelir, bazılarında ise kabarcıklar ön plandadır. Burunda kalınlaşma görülen formlar da vardır. Göz kuruluğu, batma ve kızarıklık gibi göz belirtileri de eşlik edebilir.
Belirtiler tipik olarak orta yaştan itibaren ve açık tenli kişilerde daha sık bildirilir, fakat her cilt tonunda görülebilir. Koyu tenlerde kızarıklık daha zor fark edilebilir.
Rozasea ile akne nasıl ayırt edilir?
Rozaseada siyah nokta yoktur, kızarıklık süreklidir ve yanma ön plandadır. Akne ise gözenek tıkanıklığıyla ilişkilidir. İkisi birlikte bulunabilir ve ayrım muayene gerektirir.
Rozaseayı sivilce sanıp akne ürünleri kullanmak cildi kurutabilir ve kızarıklığı artırabilir. Bu nedenle yüzdeki kızarıklık ile kabarcıklar uzun süredir devam ediyorsa ürün denemek yerine değerlendirme yaptırmak daha doğrudur.
Hekim gerekirse benzer görünen diğer durumları da dışlar.
Hangi tetikleyiciler alevlendirebilir?
Güneş, sıcak ortamlar, ani sıcaklık değişimi, alkol, çok sıcak içecekler, baharatlı yiyecekler, stres ve bazı cilt bakım ürünleri alevlenmeyi tetikleyebilir. Tetikleyiciler kişiden kişiye değişir.
Kendi tetikleyicilerinizi fark etmek için bir not tutmak yararlı olabilir. Güneşten korunma, genellikle en tutarlı öneridir.
Alkol, parfüm ve alkol bazlı tonikler gibi tahriş edici ürünlerden uzak durmak sıklıkla önerilir, ancak bunlar kişiye özeldir.
Rozasea nasıl yönetilir?
Yönetim; tetikleyicileri azaltmayı, nazik cilt bakımını, güneş korumasını ve gerekirse hekim kontrollü topikal ya da ağızdan tedavileri içerir. Hastalık kronik olduğundan amaç belirtileri kontrol altında tutmaktır.
Hekim, belirtilere göre topikal kremler veya bazı ağızdan ilaçlar önerebilir. Görünür damarlar için damar odaklı ışık ya da lazer yöntemleri bazı olgularda değerlendirilir; bunun uygunluğu kişiye göre belirlenir ve aktif alevlenmede ertelenebilir.
Agresif peeling, sert fırça ve sıcak buhar gibi uygulamalar çoğunlukla önerilmez. Kendi başınıza kortizonlu kremler kullanmak ise rozaseayı kötüleştirebilir.
Ne zaman hekime gitmeliyim?
Kızarıklık haftalardır sürüyorsa, yanma rahatsız edici düzeydeyse veya gözlerde ağrı, kızarıklık ya da görme değişikliği varsa hekime başvurmak gerekir.
Göz belirtileri ciddi olabileceğinden göz hekimi değerlendirmesi gerekebilir. Burunda şekil değişikliği gelişiyorsa erken değerlendirme önemlidir.
Hamilelik veya emzirme planınız varsa bunu hekime bildirin; bazı tedaviler uygun olmayabilir.
Sık sorulan sorular
Rozasea tamamen geçer mi?
Kronik bir durumdur; tedavi belirtileri kontrol altına almayı hedefler ve yanıt kişiye göre değişir.
Rozasea bulaşıcı mıdır?
Hayır. Bulaşıcı değildir.
Rozaseada makyaj yapılabilir mi?
Genellikle yapılabilir; parfümsüz ve tahriş etmeyen ürünler tercih edilir. Hassasiyetiniz varsa hekimle konuşun.
Lazer rozasea için uygun mudur?
Görünür damarlar için bazı olgularda değerlendirilir, ancak uygunluğu muayenede belirlenir ve aktif alevlenmede genellikle ertelenir.
Kaynaklar (5)
- American Academy of Dermatology: Rosacea Resource Center
- British Journal of Dermatology (global ROSacea COnsensus panel): Rosacea treatment update: recommendations from the global ROSacea COnsensus (ROSCO) panel (2017)
- British Journal of Dermatology (global ROSacea COnsensus panel): Recommendations for rosacea diagnosis, classification and management: update from the global ROSacea COnsensus 2019 panel (2019)
- Türk Dermatoloji Derneği: Rozase (Akne Rozasea – Roza – Gül Hastalığı – Güllenme) Hastalığı Bilgilendirme Formu
- American Academy of Dermatology: 7 rosacea skin care tips dermatologists recommend
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel hekim değerlendirmesinin yerine geçmez.